U prapoczątków INB

Genezy studiów biblijnych na Wydziale Teologicznym UKSW należy upatrywać w utworzeniu Katedry Pisma Św. Starego Testamentu i Katedry Pisma Św. Nowego Testamentu, jako dwóch z sześciu katedr Wydziału Teologii Uniwersytetu Królewsko-Warszawskiego ustanowionego w 1816 r. dekretem cara Aleksandra I. Po wielu zawirowaniach, spowodowanych doświadczeniami dziejowymi w okresie rozbiorów Polski, następny ważny etap stanowi odrodzenie w 1918 r. Wydziału Teologii na Uniwersytecie Warszawskim.

Organizacją studiów zajął się ks. Władysław Szczepański TJ (1877-1927), profesor Papieskiego Instytutu Biblijnego w Rzymie i autor nowatorskiego przekładu kilku ksiąg Nowego Testamentu z języka greckiego na polski (1914-1917), a także oryginalnej próby harmonizacji czterech Ewangelii kanonicznych.

Współpracownikiem w dziele tworzenia wydziału był ks. Wilhelm Michalski CM (1879-1943), specjalista z dziedziny filologii hebrajskiej oraz historii i geografii biblijnej. Przez jedną kadencję pełnił również funkcję dziekana Wydziału Teologii UW, zaś w latach 1936-1937 był prezesem Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego.

Znaczącą rolę na odrodzonym Wydziale Teologii odegrał też inny biblista, abp Antoni Szlagowski (1864-1956), autor uwspółcześnionego wydania Biblii w przekładzie ks. Jakuba Wujka i kilku podręczników, a także ceniony kaznodzieja i duszpasterz akademicki. W 1919 r. powierzono mu stanowisko profesora i funkcję pierwszego dziekana wydziału, który współtworzył. W 1927 r. został wybrany na rektora, po czym w 1928 r. otrzymał sakrę biskupią, a mianowany biskupem pomocniczym Archidiecezji Warszawskiej, pełnił w latach 1928-29 funkcję prorektora Uniwersytetu Warszawskiego.

Bilansując najkrócej dorobek pracowników Wydziału Teologii UW należy zaznaczyć, że w Polsce międzywojennej (1918-1939) pracowało 23 biblistów, którzy opublikowali w sumie 927 prac naukowych. Istotną część tego dorobku stanowiły publikacje wykładowców warszawskiego Wydziału Teologii, a zarazem Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego. Pierwszy przewód habilitacyjny na WT UW pomyślnie przeprowadził w 1925 r. biblista, ks. J. Hozakowski (biblistyka historyczna NT), a rok później (1926) inny biblista, ks. J. Bromski (języki semickie). Pierwszym Polakiem, który uzyskał na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie tytuł doktora nauk biblijnych (1939) był ks. Eugeniusz Dąbrowski (1901-1970), kapłan archidiecezji warszawskiej.

II wojna światowa (1939-1945) spowodowała ogromne zniszczenia materialne i tak samo wielkie straty w zakresie potencjału intelektualnego. Mimo przeciwności i trudności przez pierwszą powojenną dekadę (1945-1954) biblistyka była uprawiana na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego, którego dziekanem był ks. Wincenty Kwiatkowski (1892-1972). W 1954 r. władze komunistyczne zlikwidowały wydziały teologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Warszawskim, tworząc w Warszawie Akademię Teologii Katolickiej, zaś dla chrześcijan innych wyznań – Chrześcijańską Akademię Teologiczną.